Waardenwerk
 Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte!




| Meer
Rehabilitatie congres
[ advertenties ]




Een filosoof met een Indiaan in zijn bewustzijn

‘Laten we zacht zijn voor elkaar...’. Met deze woorden besluit Ton Lemaire zijn fijnzinnige fenomenologische studie naar De tederheid, die hij in 1968, op 27-jarige leeftijd, liet uitkomen bij uitgeverij Ambo. Bijna 50 jaar later, in 2017, verschijnt van zijn hand het evenzeer boeiende en beduidend dikkere boek met de titel Onder dieren, voor een diervriendelijker wereld.

Het slot van deze uiteenzetting lijkt een echo te zijn van de geciteerde zinnen; op de laatste bladzijde roept hij zijn lezers op tot een ‘ethiek en moraal van mededogen met alle levende wezens’ (p. 470). De werken van Lemaire die tussen dit eerste en – tot nu toe – laatste boek zijn verschenen, zijn, hoe uiteenlopend het palet aan onderwerpen dat hij bestrijkt, ook is, allemaal trouw gebleven aan deze ethiek van de zachtaardigheid en (meelijdende) betrokkenheid op het lot van de aarde die wij bewonen en van al het leven dat zij draagt.

De grondstemming van het oeuvre van Lemaire laat zich karakteriseren als melancholisch, een sfeer waarin ‘het bestaan zich onthult als peilloos onvolmaakt. De melancholie is de voelhoorn voor oneindigheid van een eindig wezen (...). Schoonheid en gaaf heid maken melancholisch, en op de bodem van elk geluk, van elke vreugde, ligt de melancholie gereed om omhoog te wellen’ (T, 80). Het werk van Lemaire wordt naar zowel vorm als inhoud, zowel voor wat betreft uiterlijke verzorging als voor wat betreft inhoudelijke thematisering, gekenmerkt door kwetsbare gaafheid en schoonheid. Het is zeker een vreugde om Lemaire te lezen en te herlezen, maar een vreugde die altijd gepaard gaat met een spoor van pijn, een draad van onvolkomenheid, een altijd aanwezig latent verdriet om het lijden van de aarde dat hij thematiseert, en om de verloren tijden die hij in zijn werken suggereert, waarin mens en natuur in een nog directere verbinding stonden met elkaar.

Michiel de Ronde

Lees verder op p. 75 van nummer 77 van Waardenwerk. Nog geen abonnee? Klik hier.

Lees het artikel via deze pagina








Reacties op dit artikel:


- Nog geen reacties

Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:
Om spam tegen te gaan dient u het onderstaande hokje aan te vinken en moet u mogelijk een vraag beantwoorden.

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.