Waardenwerk
 Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte!




| Meer
Rehabilitatie congres
[ advertenties ]




VOEDSELDEMOCRATIE: Honger en ondervoeding: gebrek aan calorieën én aan respect

Ik zal hier betogen dat de opvatting ‘honger maakt rauwe bonen zoet’ juist één van de meest desastreuze vooroordelen over honger is. Want niets is minder waar. Honger kan zelfs een gevolg zijn van de weigering bepaalde voedingsmiddelen niet te eten, omdat die niet stroken met een specifieke voedingsstijl. Weigering is eigenlijk niet het goede woord; want die uitgesloten voedingsmiddelen worden vaak niet eens gezien als voedingsmiddelen.

Voedingsstijlen sluiten categorisch bepaalde eetbare middelen uit, en zelfs de hongerigen overschrijden vaak niet de grenzen getrokken door de voedingsstijlen. Dus terwijl de hongerigen soms de indruk geven dat ze alles willen eten, klopt het niet wat ze zeggen. In nog veel sterkere mate komt de selecterende betekenis van voedingsstijlen aan de orde bij programma’s ter bestrijding van ondervoeding. Veel rijke landen zetten programma’s uit tegen ondervoeding. Zij volgen daarbij meestal de heersende voedingsstijl: ruwweg de stijl die inhoudt dat voeding niets anders is dan een serie van micro- en macronutriënten (zoals vitaminen en mineralen respectievelijk eiwitten, koolhydraten en vetzuren). Ondervoeding treedt wanneer één van deze elementen ontbreekt, en dat uit zich in geremde groei (stunted growth), en allerlei nare ziektes, zoals blindheid. Met de diagnose is de therapie gegeven: ontbrekende elementen toevoegen. Maar is er niet een andere diagnose en therapie mogelijk op basis van een andere opvatting over voeding en landbouw?

Honger is nooit alleen een kwestie van te weinig eten hebben (gebrek aan kwantiteit), het is altijd ook een kwestie van goede voeding en de strijd daarover. De geschiedenis van landbouw en voeding kent een dubbele strijd: om voldoende voeding (calorieën) voor iedereen en om goede voeding. De strijd om voldoende voeding voor iedereen is een strijd tussen arm en rijk. De strijd om goede voeding gaat er om dat mensen niet alles (willen) eten en is een culturele strijd. Velen, zoals Michael Pollan (2006), zeggen dat mensen omnivoren zijn, maar dat klopt niet. Van de meer dan 300.000 planten soorten zijn er minstens 50.000 eetbaar, maar er worden slechts ongeveer 300 gegeten, hoewel niet overal dezelfde (FAO.org). Culturen, voedingsstijlen, kiezen een uiterst selecte groep planten. Waar rijst met kleine korrel wordt gegeten, wordt rijst met lange korrel verafschuwt. De ene groep of cultuur ziet bepaalde producten als eetbaar, en andere als niet eetbaar en daarin verschillen ze van andere groepen. Dit gaat bovendien bijna altijd gepaard met minachting van de voedselvoorkeuren van andere groepen en van andere groepen als zodanig.

Michiel Korthals 

Lees verder op p. 180 van nummer 66-67 van Waardenwerk. Nog geen abonnee? Klik hier.








Reacties op dit artikel:


- Nog geen reacties

Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.