Waardenwerk
 Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte!




| Meer
Rehabilitatie congres
[ advertenties ]




MACHT EN CONFLICT IN MENSELIJKE RELATIES: Over de kunst van het vreedzaam vechten

Potloden tegen kalasnikovs, pennen tegen machinegeweren, ze drukken de essentie uit waar het Nico Koning, mijn mede-auteur en mij om ging in De kunst van het vreedzaam vechten. In veel commentaren op de aanslagen in Parijs herkende ik onze centrale ideeën en begrippen. ‘Wij vechten terug, maar wel op onze manier’, luidde bijvoorbeeld de kop boven het redactionele commentaar van De Volkskrant. De pennen en potloden zijn onze wapens, was de boodschap. ‘Waar jullie machinegeweren leegschieten op weerlozen, antwoorden wij door principieel vast te houden aan onze achting voor het woord, het enige juiste middel om conflicten op te lossen’. Dit soort gevecht moet overal in de publieke ruimte plaats vinden.

Eén van de hoofdlijnen van De kunst van het vreedzaam vechten wil ik vandaag schetsen. Daarnaast moet ik in zekere zin erkennen dat er een hoofdstuk in ons boek ontbreekt. Een korte impressie van de inhoud van deze omissie wil ik ook graag geven. De hoofdlijn uit ons boek illustreer ik aan de hand van het denken van Niccolo Machiavelli. In de Discorsi, zijn grote commentaar op de geschiedschrijving van Titus Livius over de opkomst van het Romeinse rijk, valt Machiavelli de gangbare ideeën over de maatschappelijke woelingen en conflicten waarmee de groei van Rome gepaard ging, aan. Gangbaar was de idee dat het te betreuren viel dat de ontwikkeling van de macht van Rome met zo ontzettend veel strubbelingen en interne twisten gepaard ging. Wanneer de Romeinse burgers maar wat vriendelijker met elkaar waren omgegaan, zou hun stad sneller en met minder risico’s haar macht hebben kunnen vestigen en uitbreiden.
Machiavelli maakt korte metten met deze opvatting. Verrassenderwijs draait hij haar om. De voortdurende strijd tussen adel en volk was volgens hem juist ‘de belangrijkste oorzaak’ van zowel de vrijheid als de macht van Rome. De gebruikelijke visie die vooral oog heeft ‘voor het lawaai en gekrakeel’, waarmee de botsingen tussen patriciërs en plebejers plaats vonden, miskent totaal ‘de gunstige gevolgen’ van deze strijd.

Conflicten horen dus niet alleen bij het publieke, politieke leven, ze zijn zelfs heilzaam en moeten niet te snel vermeden worden. Machiavelli verbindt hier wel een belangrijke constatering aan. De interne strijd in het republikeinse Rome werd op het scherp van de snede uitgevochten, maar ze leidde nooit tot massaal bloedvergieten, zoals later in de burgeroorlogen. Zeker, er vielen enkele doden en verslagen leiders werden soms verbannen, maar meestal bleef het bij geldstraffen. De twistenden toonden eerbied voor de wetten en instituties van de republiek. Om in onze terminologie te blijven, ze vochten op vreedzame wijze.

Hans Achterhuis

Lees verder op p. 163 van nummer 66-67 van Waardenwerk. Nog geen abonnee? Klik hier.








Reacties op dit artikel:


- Nog geen reacties

Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.