Waardenwerk
 Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte!




| Meer
Rehabilitatie congres
[ advertenties ]




KUNST EN ZORGETHIEK - Schuilen in de kunsten

Samenvatting in twee thesen: 1. Als kunst bruikbaar wordt gemaakt om de zielenroerselen van zieke en gekwetste mensen ‘naar buiten’ te krijgen of omdat hun gemoedsbewegingen positief beïnvloed moeten worden, bijvoorbeeld, omdat kunst troost of ‘zin’ moet geven, dan is kunst het volgende domein dat bruikbaar wordt gemaakt.

De beleveniseconomie is blij met zo’n knieval voor bruikbaar-worden en sommige bijziende politici worden er ook vrolijk van. Wanneer de kunsten geïnstrumentaliseerd worden (‘óók nuttig voor…’) dan doen we ze tekort. Maar politiek ethisch zeker zo ergerlijk, zieke en kwetsbare mensen worden door die instrumentalisering van de kunsten (om namelijk hun innerlijk naar buiten te halen) ook te kort gedaan. Beter is het om na te denken of in de laatmoderniteit de kunsten de kelder kunnen zijn, waarin mensen die lijden kunnen schuilen tegen de grijpende hand van de penetrante helpers.

2. Kunst is echter niet boven nut verheven. Immers, als we meedenken over de verhouding tussen zieke en kwetsbare mensen en de kunsten en wel op een kritische manier, dan hoeven we niet op een 19e -eeuwse romantisch-idealistische visie op de kunsten terug te grijpen. Die wenste kunst als iets verhevens te categoriseren. Er is een alternatieve benadering mogelijk: kunst hoeft niet nuttig te zijn en evenmin boven nut verheven te zijn. Kunst kan namelijk als een maatschappelijke praktijk worden opgevat van anders waarnemen, anders uitdrukken en anders interpreteren dan gebruikelijk. De kunsten verkeren in de bandbreedte van nuttig tot nutteloos, van lelijk over ondoorgrondelijk tot mooi. In die bandbreedte wordt in de praktijk van de verschillende kunsten dit allemaal tot stand gebracht: afstotelijk en aantrekkelijk, van vervreemding tot schets van de niets ontziende stroom van leven. Positief geformuleerd, de praktijken van de kunsten maken samenleven mogelijk door het samenleven te intensiveren, te verdichten. Door kunst zien, ruiken, voelen, horen we wat er in samenleven op het spel staat.

 

Frans Vosman

Lees verder op p. 18 van nummer 68 van Waardenwerk. Nog geen abonnee? Klik hier.








Reacties op dit artikel:


- Nog geen reacties

Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.