Waardenwerk
 Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte!




| Meer
Rehabilitatie congres
[ advertenties ]




EINDIGHEID EN ZINGEVING: Afgezonderd of ingesloten? Over sociale kwetsbaarheid van ouderen

Nederlanders worden steeds ouder en blijven steeds langer gezond en actief. Hierdoor is het aandeel ouderen in de Nederlandse bevolking de laatste decennia sterk gestegen. Op dit moment is bijna 20% van de Nederlandse bevolking 65 jaar of ouder en dit aandeel zal de komende jaren nog verder toenemen (RIVM, 2015). Tegen deze achtergrond voert de overheid een beleid dat zelfstandig wonen voor ouderen stimuleert. De gedachte daarachter is dat zelfstandig wonen in een vertrouwde omgeving positief uitwerkt voor het welzijn van ouderen en bijdraagt aan een ‘goede’ oude dag (Van Dijk, 2015).

Onderzoek laat zien dat de meeste ouderen inderdaad aan hun zelfstandigheid zijn gehecht en dat ze het liefst in hun eigen omgeving blijven wonen (Milligan, 2009; Vermeij, 2016). Tegelijkertijd worden veel ouderen geconfronteerd met gezondheidsproblemen en beperkingen die hun zelfredzaamheid aantasten. De overheid speelt hierop in door praktische hulp en voorzieningen aan te bieden die ervoor zorgen dat kwetsbare ouderen hun dagelijkse levensverrichtingen uit kunnen voeren en zo hun zelfstandigheid kunnen behouden.

Of ouderen zelfstandig kunnen blijven wonen, is echter niet alleen af hankelijk van hun gezondheidssituatie en van de praktische hulp die ze krijgen, maar ook van andere zaken, zoals hun leefsituatie, de sociale steun die in hun eigen omgeving beschikbaar is en hun vermogen om te gaan met specifieke problemen die samenhangen met hun levensfase. Deze factoren hebben grote invloed op het welbevinden en de kwaliteit van leven.

In dit artikel ga ik in op de vraag hoe de kwaliteit van leven van de groeiende groep zelfstandig wonende ouderen die door de overheid als kwetsbaar wordt aangemerkt, kan worden bevorderd. Daarbij zal ik het begrip kwetsbaarheid vanuit een ander perspectief belichten dan in het Nederlandse ouderenbeleid gebruikelijk is. Kwetsbaarheid is namelijk meer dan een toenemende zorgbehoefte, die gecompenseerd kan worden door praktische voorzieningen. Voor ouderen zelf heeft kwetsbaarheid ook te maken met verlieservaringen, zoals het wegvallen van betekenisvolle relaties, het verlies van maatschappelijke rollen en een toenemende af hankelijkheid. De centrale vraag in dit artikel is hoe zelfstandig wonende ouderen zo lang mogelijk een goede kwaliteit van leven kunnen behouden in het licht van hun kwetsbaarheid in deze betekenis. Daarbij vat ik ‘ouder worden’ op als een sociaal gesitueerd proces, dat wil zeggen dat ik de omstandigheden waarin ouderen verkeren, nadrukkelijk beschouw tegen de achtergrond van de sociale context waarin zij hun leven leiden. Dit betekent dat ik niet alleen naar de persoonlijke situatie van ouderen kijk, maar ook naar de sociale structuur van onze samenleving die de afgelopen decennia – onder invloed van bredere maatschappelijke en culturele processen – sterk is veranderd. Vanuit dit perspectief zal ik het begrip sociale kwetsbaarheid verder uitwerken en laten zien dat deze vorm van kwetsbaarheid meer aandacht vraagt in het ‘Langer thuis’-denken van de overheid. Ik zal duidelijk maken wat dit betekent voor de hulpverlening aan kwetsbare ouderen en wat dit vraagt van de bredere gemeenschap waarin ouderen invulling (proberen te) geven aan een ‘goede oude dag’.

 

Anja Machielse

Lees verder op p. 18 van nummer 66-67 van Waardenwerk. Nog geen abonnee? Klik hier.








Reacties op dit artikel:


- Nog geen reacties

Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.