Waardenwerk
 Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte!




| Meer
Rehabilitatie congres
[ advertenties ]




DE RELATIE TUSSEN ZORGVERLENER EN ZORGONTVANGER: Kijken met open ogen zonder te zien. Over aandacht in de zorg en wachten met begrijpen

Als je aandacht voor iets hebt, observeer je de omgeving gericht. Aandachtig zijn doe je door waar te nemen en te interpreteren. Je ziet iets als iets. Je ziet iets ronds bijvoorbeeld als een bal. Of als een ballon. Of als de buik van een zwangere vriendin. Wat je ziet is niet statisch; het is betekenisvol en daarom een interpretatie van wat zich voordoet. Je aandacht voor de ballon hangt samen met het begrijpen dat wat je ziet een ballon is. Wat je voelt, speelt ook een rol in aandacht. Je aandacht voor de buik van je zwangere vriendin hangt bijvoorbeeld samen met de vreugde over het feit dat zij een kind verwacht.

Hetzelfde geldt voor zorgverleners. Hun aandacht kan getrokken worden door een patiënt die huilt. Men weet echter niet wat dat huilen betekent. Misschien kan de zorgverlener daar achter komen door het te vragen, maar soms kan dat niet of vertelt de patiënt het niet. Wat gebeurt er dan? In de praktijk blijkt de aandacht van zorgverleners weg te vloeien en zich te richten op iets anders, op iets wat zij wel begrijpen.

De belangstelling voor het begrijpen van de ervaringen van patiënten groeit in alle facetten van de gezondheidszorg, wat blijkt uit het toenemende aantal zorginstellingen dat van ‘de patiëntervaring’ een strategisch doel maakt, verzekeringsmaatschappijen die inzicht willen krijgen in patiëntervaringen om hun beleid op te baseren, uit de vele ‘leefwereldstudies’ enzovoorts. In de zorgsector, die vooral gedomineerd wordt door de medische professie, wordt het steeds duidelijker dat we niet alleen veel moeten begrijpen van ziektes en aandoeningen, maar ook van de mensen die ze hebben. Het begrip ‘patiëntgerichtheid’ krijgt meer invloed en de patiëntervaring heeft hoge prioriteit gekregen. Het is de bedoeling dat patiënten meer voice and choice krijgen in hun eigen gezondheidszorg.

Patiëntervaringen hebben niet altijd centraal gestaan in de zorgpraktijk, omdat zorgverleners andere dingen moeten nastreven, zoals het strikt werken volgens protocollen, het afmaken van opdrachten binnen de tijd, het voldoen aan de productienormen of het goed uit de verf komen onder de collega’s. De ervaringen van patiënten zijn dikwijls naar de achtergrond verschoven. Daarom is elk patiëntverhaal, elk onderzoek of andere poging om dichter bij de ervaring van een ziek persoon te komen, een grote overwinning. Omdat er echter net zoveel verhalen als patiënten zijn, spreekt de ervaring van één patiënt nooit voor die van een ander. Patiëntervaringen moeten iets onmogelijks doen, en iets wat tegelijkertijd niet genegeerd kan worden: ze moeten spreken voor andere patiënten wier ervaring we niet kennen.

 

Klaartje Klaver

Lees verder op p. 124 van nummer 66-67 van Waardenwerk. Nog geen abonnee? Klik hier.

 








Reacties op dit artikel:


Dhian Sioe Lie XS
23 december 2016 - 11:33


Wat een mooie titel Klaartje en prachtige beschrijving van wat er gebeurt als je met aandacht kijkt! Waarnemen zonder de last van onze interpretatie, dat is een kunde. Kunnen we allemaal leren.
Wens je en jullie toe dat dit in 2017 verder door resoneert. Hartelijke groet, Dhian Sioe


Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.