Waardenwerk
 Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte!




| Meer
Rehabilitatie congres
[ advertenties ]




DE NIEUWE GGZ: GGZ in Nederland, waar gaat het naar toe & waar moet het heen?

Forse bezuinigingen en stijgende bureaucratie in de GGZ blijven niet zonder gevolgen. De professional zit volgens velen in de knel. Hoe onder de toegenomen werkdruk naar eigen maatstaven nog goede zorg te bieden én deze volgens de geldende verzekeringsregels financieel vergoed te krijgen? Personen met complexe casuïstiek passen vaak niet in de gehanteerde systemen en moeten lang wachten op gespecialiseerde zorg. Laat staan dat professionals de ruimte hebben om bezig te zijn met het brede welzijn van de cliënten. ‘Doelmatig failliet’, zo noemde psychiater Jim van Os, het systeem van de geestelijke gezondheidszorg in Nederland onlangs in een aflevering van Zembla (20 april 2016). Personen met psychische aandoeningen zijn de dupe.

Ook de door de minister in gang gezette extramuralisering kent haar slachtoffers: een groot aantal personen met ernstige psychische problematiek belandde op straat, omdat er simpelweg in de instellingen onvoldoende bedden zijn. Verschillende initiatieven zijn gelanceerd om de zorg aan personen met psychiatrische problemen te verbeteren, zodat deze kwetsbare groep niet meer zo vaak tussen wal en schip valt en van het kastje naar de muur wordt gestuurd. Een aantal van deze mogelijkheden worden in dit themadeel kritisch belicht.

Als startpunt van de discussie dient het in 2015 verschenen boek Goede GGZ! Nieuwe concepten, aangepaste taal en betere organisatie, een co-productie van Philippe Delespaul, Michael Milo, Frank Schalken, Wilma Boevink en Jim van Os. Zij stellen zich een kanteling van de GGZ voor die ‘niet alleen uitgaat van een andere organisatie, maar vooral ook van andere taal, concepten en uitgangspunten in het denken over psychische kwetsbaarheid (en de variatie daarin)’. Hun kritische analyse mondt uit in de stelling ‘dat een nieuwe focus op positieve gezondheid kan leiden tot grensverleggende vernieuwing, die zowel patiënten als hulpverleners kan bevrijden van de huidige impasse’.

Dit themadeel opent met een uitgebreide kritische reactie op dit boek van Ed van Hoorn, de eerste voorzitter van de Cliëntenbond in de Geestelijke Gezondheidszorg. Deze belangrijke en eloquente reactie verscheen dit jaar als recensie in het juni-nummer van ‘Participatie en Herstel’. De reactie van de auteurs verscheen in het daaropvolgende nummer. Zij wijzen in hun reactie op twee uiteenlopende stellingnames ten aanzien van de ‘staat’ van de geestelijke gezondheidszorg in Nederland. Enerzijds die van Ed van Hoorn en vele geestverwanten, met als strekking dat de psychiatrie in den lande intrinsiek ongezond (ziek makend) is, en een hinderpaal vormt voor herstel. Je zou alleen buiten psychische hulpverlening kunnen herstellen. Anderzijds de opvatting dat alleen de curatieve psychiatrie menselijk lijden vermag te verminderen en dat de-psychiatrisering zal leiden tot verwaarlozing. Tussen deze uiteenlopende stellingnames lijkt een soort domeinsplitsing in de maak: ‘dat de psychiatrie zich terugtrekt in het curatieve domein (veel professionals dromen ervan) en het participatieen (persoonlijk) herstel domein overlaten aan cliënten en het maatschappelijk veld (de cliëntenbeweging beleeft hierin een Renaissance)’. Van Os en de zijnen waarschuwen echter dat ‘het belang van mensen die ernstig psychisch lijden niet gediend is door een nieuwe verzuiling waarbij de drie hersteldomeinen (curatief, persoonlijk en participatie) los van elkaar de concurrentie aangaan’. Zij pleiten voor vormen van wijkgecentreerde integratie waarin ‘multideskundigen’ moeten leren samenwerken en niet instellingen de zorg onderling bepalen en verdelen, maar de cliënt als burger in psychische nood, samen met betrokkenen om hem of haar heen, met behulp van de beschikbare (professionele) resources.

 

Richard Brons en Elise van Alphen

Lees verder op p. 30 van nummer 66-67 van Waardenwerk. Nog geen abonnee? Klik hier.








Reacties op dit artikel:


- Nog geen reacties

Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.