Waardenwerk
 Nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte!




| Meer
Rehabilitatie congres
[ advertenties ]




COLUMN - Creatieve destructie

‘De conservatieven beginnen met teleurstelling, de progressieven eindigen met teleurstelling, allen lijden aan de tijd, en daarin stemmen ze overeen’, aldus de Duitse socioloog Niklas Luhmann. Ik moest hieraan denken bij de enige tijd geleden in de bioscopen heruitgebrachte film Blade Runner – The Final Cut, zoals regisseur Ridley Scott die in 1982 (!) voor ogen had.

Destijds stonden we versteld van de toekomstvisioenen in Blade Runner – vuil, vuig en vervallen was de wereld geworden, de natuur weggevaagd, altijd regen. En de mens? Tot nul gereduceerd, nooit alleen, altijd eenzaam. Dat toekomstbeeld was vaardig geconstrueerd – maar (voorlopig) volledig naast de werkelijkheid. Toch, deze film is uitgewerkt als apocalyptisch visioen, maar is daarmee niet achterhaald. Hij herrijst in de re-issue met een visie op het wezen van de mens. Wat bepaalt die mens, wat onderscheidt hem van de levensechte replicants? Het antwoord: zijn vermogen tot herinneringen – die maken de mens tot mens. En elk shot gaat daarover. Heeft hij ze niet, dan rest een trieste robot. Met een totale geestelijke leegte. Zoals onvermijdelijk bij mensen die beschikken over een morele verbeelding die wel kan worden onderdrukt maar nooit vernietigd, leiden dit soort indrukwekkende films tot spirituele zoektochten. Veel mensen voelen dat er in de kern van hun samenleving een geestelijke leegte is. Die proberen ze met van alles te vullen: nationalisme, christendom, mindfulness, populisme, zen.

Wat zou Einstein hiervan hebben gedacht? De man heeft twee memorabele dingen gezegd die samen vrijwel precies de impasse beschrijven. Allereerst stelde hij vast dat een probleem zelden valt op te lossen in de context waarin het kon ontstaan. En waanzin definieerde hij aldus: steeds opnieuw hetzelfde doen, hopend op een ander resultaat.

 

L.L. Stegman

Lees verder op p. 91 van nummer 68 van Waardenwerk. Nog geen abonnee? Klik hier.








Reacties op dit artikel:


- Nog geen reacties

Uw reactie, mening:
Vul het volgende veld niet in:
Naam:
Email:
Bericht:

Uw reactie is niet anoniem. Uw IP adres zal worden opgeslagen.